Rāja Mārga / Yoga Chakra
Joga obejmuje wiele ścieżek, praktyk i sposobów pracy z doświadczeniem. Można zbliżać się do niej przez ciało, oddech, działanie, emocje, poznanie albo medytację. Żaden z tych obszarów nie wyczerpuje jednak całej jogi.
Dlatego „Podróż w jogę” opiera się na dwóch uzupełniających się mapach: Yoga Chakrze i Rāja Mārdze.
Yoga Chakra, sformułowana przez Swamiego Satyanandę, przedstawia jogę jako koło złożone z sześciu wzajemnie dopełniających się ścieżek. Hatha yoga odnosi się przede wszystkim do cielesnego wymiaru praktyki, karma yoga do działania, bhakti yoga do emocji i relacji, a jñāna yoga do poznania i rozumienia. Rāja yoga i kriyā yoga prowadzą natomiast ku bardziej bezpośredniej pracy z umysłem i doświadczeniem wewnętrznym.
W ten sposób Yoga Chakra obejmuje główne obszary ludzkiego funkcjonowania: somatyczny, behawioralny, afektywny i poznawczy, a jednocześnie pokazuje, że żaden z nich nie rozwija się w całkowitym oderwaniu od pozostałych.
Rāja Mārga wyznacza kierunek w głąb. Jej strukturę tworzy osiem członów praktyki opisanych w Jogasūtrach Patañjalego. W przyjętym przeze mnie rozumieniu prowadzą one od najbardziej bezpośrednich obszarów naszego doświadczenia ku coraz subtelniejszym procesom zachodzącym w umyśle.
Nie traktuję ich jako prostej drabiny ani kolejnych stopni do zaliczenia. Są raczej wzajemnie powiązanymi obszarami pracy, które pozwalają rozpoznawać, jak nasze doświadczenia pozostawiają ślady i wpływają na dalsze postrzeganie oraz reagowanie.
W „Podróży w jogę” ośmioczłonowa mapa zostaje uzupełniona o praktyki, które pomagają poddawać doświadczenie refleksji, wydobywać z niego najważniejsze rozpoznania i przenosić je do codziennego życia.
Yoga Chakra pokazuje więc szerokość praktyki, a Rāja Mārga jej głębokość.
Podróż rozpoczynamy od tego, co najbliższe: ciała, oddechu, napięcia, myśli, emocji i codziennych reakcji. Z czasem możemy jednak dostrzegać coraz subtelniejsze mechanizmy, które kształtują nasze doświadczenie i sposób bycia w świecie.
U źródeł tej drogi znajduje się pytanie, które na różne sposoby podejmowały tradycje jogi: czy człowiek może uwolnić się od cierpienia, niepokoju i utrwalonych sposobów reagowania?
Yoga Chakra i Rāja Mārga porządkują „Podróż w jogę”. Pierwsza pomaga zachować szerokość spojrzenia i nie sprowadzać jogi do jednego obszaru praktyki. Druga nadaje jej kierunek, prowadząc od tego, co najbardziej uchwytne, ku coraz głębszemu rozumieniu własnego doświadczenia.
